VITAMIN SHOP , วิตามิน และ อาหารเสริมVITAMINSHOP
                 Vitamin & Supplement FOR 0 TO 100 YEARS
 
ความรู้เรื่องวิตามิน

: บทบาทหน้าที่ ของสังกะสี

 

บทบาทหน้าที่

          ธาตุสังกะสีเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในทุกเซลล์ของสิ่งมีชีวิตและมีบทบาทสาคัญ 3 ด้าน คือ ด้านการกระตุ้นปฏิกิริยาซีวเคมี ด้านโครงสร้าง และด้านการควบคุมการทำงานระดับเซลล์ธาตุสังกะสีและการกระตุ้นปฏิกริยาชีวเคมี (catalytic reaction function)ในระบบของสิ่งมีชีวิตมีเอนไซม์มากกว่า 300ชนิด ที่ต้องการธาตุสังกะสีเพื่อกระต้นปฏิกริยาต่าง ๆโดยเอนไซม์เหล่านี้กระจายตัวอยู่ใน 6 หมวดใหญ่ของเอนไซม์ คือ oxidoreductases' transferases'hydrolฉses lysases isomerases และ 1igases ตลอดจนครอบคลุมเอนไซม์สำคัญ ๆ คือ RNApolymerase' alcohol dehydrogenase' carbonic ฉกhydrase และ alkaline phosphatase เอนไซม์ทั้งหมดนี้ มีธาตุสังกะสีเป็นองค์ประกอบและมีบทบาทในขบวนการเมตาบอลิสม ของโปรตีน ไขมันคาร์โบไฮเดรต และการสังเคราะห์กรดนิวคลีอึกทั้ง DNA และ RNA ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญของการแบ่งเซลล์ การเจริญเติบโต การทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และระบบสืบพันธุ์ เป็นต้นธาตุสังกะสีและโครงสร้างของโปรตีน (structural protein function)ธาตุสังกะสีมีส่วนช่วยให้โปรตีนจัดปรับโครงสร้างเป็นรูป 3 มิติ โดยจับกับกรดอะมิโน ส่วนใหญูคือ cysteine หรือ histidine ลักษณะเช่นนี้ มีชื่อเรียกว่า zinc finger หรือ zinc motiF' โดยอะตอมของธาตุสังกะสีนั้น สามารถช่วยให้โปรตีนจับกับหน่วยพันธุกรรม หรือ DNA เพื่อกระตุ้นกระบวนการแสดงออกทางพันธุกรรมต่าง ๆ ตัวอย่างของโปรตีนที่ต้องการธาตุสังกะสี เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้าง เช่นนี้ คือ retinoic acid receptor' metฉ่ transcription factor 1 signal trญกsduction factors' nuclearrecepโors ของฮอร์โมนหลายชนิด เช่น estragen' testosterone และวิตามินดี เป็นต้นธาตุสังกะสีและบทบาทการควบคุมการทำงาน (regulatory function)ธาตุสังกะสีมีบทบาทสำคัญภายในเซลล์ โดยควบคุมการแสดงออกของหน่วยพันธุกรรมโดยตรงผ่านบริเวณที่เรียกว่า metal response element (MRE) บน DNA ทำให้สามารถจัดปรับการสร้างโปรตีนที่ขนถ่ายธาตุสังกะสี หรือ zinc transporters ต่าง ๆ โดยเฉพาะ metฉ่othionein ที่มีส่วนสำคัญในการควบคุมการดูดซึมธาตสังกะสีบริเวณลำไส้เล็ก กล่าวคือ เมื่อร่างกายได้รับธาตุสังกะสีในอาหารเป็นปริมาณสูง เซลล์ของลำไส้เล็กจะสร้าง metallothionein เพื่อจับธาตุสังกะสีใว้ ทำให้อัตราการดูดซึมธาตุสังกะสีอยู่ในเกณฑ์พอเหมาะ และในทางกลับกัน หากร่างกายได้รับธาตุสังกะสีปริมาณน้อยการสร้าง metallothiooeinจะลดลง เพื่อเอื้อประโยชน์ให้ธาตุสังกะสีผ่านเข้าสู่ร่างกายได้มากขึ้น นอกจากmetallothionein แล้ว ขบวนการapoptosis (การสิ้นสุดอายุขัยของเซลล์) และระบบสื่อสารของใยประสาทต้องอาศัยบทบาทของธาตุสังกะสีในการควบคุมการทำงานด้วยเมตาบอลิสมการดูดซึมธาตุสังกะสีเกิดขึ้นที่ลำไส้เล็กส่วนบน โดยมีโปรตีนตัวพาช่วยนำเข้าสู่เซลล์และกระแสโลหิตไปที่ตับ จากนั้นจะถูกปล่อยเข้าสู่ระบบไหลเวียนของโลหิตไปยังเนื้อเยื่อและอวัยวะต่าง ๆ โดยจับกับโปรตีนอัลบูมินเป็นส่วนโหญ่ (ร้อยละ70)ความเข้มข้นของธาตุสังกะสีในเลือดจะลดลงในภาวะตั้งครรภ์ทพโภชนาการ โรคติดเชื้อและการอักเสบของเนื้อเยื่อ ตลอดจนความเครียด แม้ว่าปริมาณธาตุสังกะสีในเลือดเป็นเพียงร้อยละ 0.1 ของธาตุสังกะสีทั้งหมดในร่างกาย แต่การหมุนเวียนธาตุสังกะสีในเลือดนี้เกิดขึ้นถึง 150 ครั้งต่อวัน เพื่อตอบสนองต่อความต้องการธาตุสังกะสของเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย สำหรับการสูญเสียธาตุสังกะสีนั้น ส่วนใหญ่จะถูกขับออกทางน้ำย่อย และน้ำดี ของระบบทางเดินอาหาร นอกจากนั้นมีการการสูญเสียไปกับปัสสาวะเหงื่อน้ำอสุจิ เส้นผม และเซลล์ที่หลุดลอกจากผิวหนังในแต่ละวันอีกด้วย


หมวดความรู้:Zinc
 
รวม 333  บทความ : ลง 13/1/2555 20:49:05: แก้ไข : 8/11/2020 1:45:56 PMแก้ไขบทความแก้ไข